Pandjes Westerkade bedreigd

westerkadepandjesDe bewoners van drie bijzondere, maar verwaarloosde huizen achter de oude stadswal vrezen dat stadsdeel Centrum ze aan een speculant zal verkopen. Het is een gek stel panden tussen de Marnixstraat en de Westerkade, half verscholen achter de zeventiende-eeuwse stadswal. Ter hoogte van de Bloemgracht worden de rijen woonkazernes plotseling onderbroken door drie schilder-achtige huizen. Omdat ze twee meter lager liggen, lijken ze in de straat te zinken. Toeristen gaan graag met de pandjes op de foto.

"Mijn huis gaat de hele wereld over," zegt Gemma Keijzer (58), die er al 26 jaar woont.

 

Van dichtbij zijn de gebreken zichtbaar. De kozijnen zijn verrot en door optrekkend vocht bladdert de verf van de muren. Het rioolwater moet constant omhoog worden gepompt. Als de pomp uitvalt, heeft dat rampzalige gevolgen. "Er stond ineens een laag bruine drab in mijn huis," zegt Keijzer. Het rioolwater was via de wc de kamer ingestroomd. Haar buurvrouw heeft in één jaar wel tien overstromingen gehad. "De drollen dreven door de kamer," zegt ze. Haar huis ligt iets lager en is daardoor nóg afhankelijker van het werken van de pomp.

 

De huizen mogen schilderachtig zijn, maar de eigenaar, stadsdeel Centrum, wil zo snel mogelijk van ze af. Het stadsdeel wil namelijk geen woningen meer in eigendom en beheer hebben. Daarom zijn de huizen in 2009 aangeboden aan de woningcorporaties Eigen Haard en Ymere. Die waren er niet in geïnteresseerd, omdat het opknappen van de huizen te veel geld zou kosten. "Het stadsdeel heeft de huizen eerst verwaarloosd en wilde ze daarna dumpen bij een woningcorporatie," zegt Keijzer. Zij voert namens de bewoners actie voor het behoud van de huizen als sociale huurwoningen of verkoop aan de bewoners. Het stadsdeel bood de huizen 21 oktober aan de bewoners te koop aan, maar ze konden alleen gezamenlijk het gehele complex kopen en niet ieder het eigen appartement. "Projectontwikkelaars kunnen deze huizen voor veel geld kopen en opknappen, maar wij niet," zegt Keijzer. Aankoop via een vereniging van eigenaren was onmogelijk. Er was geen bank die die vereniging een hypothecaire lening wilde geven. "Het aanbod was niet reëel."

 

In afwachting van een tweede bod troffen de bewoners ineens borden 'Te koop' aan. Het stadsdeel wilde de huizen laten veilen, een schrikbeeld voor de bewoners, want met een projectontwikkelaars als koper is het maar de vraag of zij er kunnen blijven wonen. "Mijn angst is dat een projectontwikkelaar de huizen zo laat verkrotten dat ze gesloopt mogen worden. Dat wordt dit een speculatieobject," zegt Keijzer.

 

De huizen staan niet op een monumentenlijst, al zal daar wat Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) betreft snel verandering in komen. "Het is stedenbouwkundig een curieus complex, maar juist daarom bijzonder," zegt hij. "Die huizen zijn veel ouder dan de blokken eromheen. Ze staan achter de zeventiende-eeuwse stadswal, terwijl de rest erop staat. Een deel van die wal is daar nog zichtbaar." De VVAB is bezig de huizen als monument erkend te krijgen.

 

De bewoners van de huizen voelen zich hierdoor gesteund. Diverse politieke partijen hebben zich ook achter hen geschaard. Na een motie van GroenLinks, de SP en de PvdA is de veiling, die begin december zou hebben gehouden, afgelast en zal het stadsdeel opnieuw naar de zaak kijken. Ook de suggestie van bewoners met Stadsherstel over aankoop te onderhandelen is nu opgepakt. "We vinden het een leuk en historisch complex," zegt een medewerker van Stadsherstel. "Het zou goed in onze portefeuille passen."

 

Ondanks de slechte staat waarin de huizen verkeren, wonen de bewoners er graag. "Ik ben nog steeds verliefd op het pand en de locatie," zegt de bovenbuurman van Keijzer. "Het is een principekwestie," zegt zij. "De binnenstad moet ook voor gewone mensen bewoonbaar blijven."

 

 


Bron: Het Parool, door Sjors Koevoets